Wat is meubels luchtgommen?
Luchtgommen blaast een zachte korrel op lage druk tegen het hout, tussen 2 en 8 bar. Dat is een fractie van de druk bij zandstralen, en het verschil zit niet in wat eraf gaat maar in wat blijft staan.
Bij hout bestaat elke jaarring uit een zachte en een harde helft. Een harde straal vreet de zachte helft sneller weg dan de harde, waardoor het oppervlak na de behandeling een fijn ribbelpatroon krijgt dat er voor niet was. Op een gevel merkt niemand dat. Op een tafelblad waar je met je hand overheen gaat wel.
Luchtgommen houdt die verhouding intact. Het resultaat is een schoon oppervlak dat nog steeds aanvoelt zoals het hout bedoeld was, met de nerf zichtbaar in plaats van uitgesleten.
Wanneer kies je luchtgommen en wanneer zandstralen?
Luchtgommen wanneer het stuk detail heeft of van zacht hout is, zandstralen wanneer het vlak en hard is. De maat van het meubel speelt nauwelijks mee, de vorm des te meer.
| Soort meubel | Meestal | Waarom |
|---|---|---|
| Kast of tafel in eik, vlakke panelen | Zandstralen | Hard hout, weinig detail, dus sneller en even netjes |
| Meubel met profiellijsten of snijwerk | Luchtgommen | Een harde straal rondt scherpe randen af en dat is niet terug te zetten |
| Grenen, vuren of ander zacht hout | Luchtgommen | De zachte jaarringen slijten anders sneller weg dan de harde |
| Antiek met patina die waarde heeft | Geen van beide | De patina is de waarde; die haal je met elke straaltechniek weg |
| Fineer, MDF of spaanplaat | Geen van beide | De toplaag is te dun en eronder zit geen massief hout |
Die laatste twee rijen zijn de reden dat we altijd eerst een foto vragen. Fineer is op een foto vaak te herkennen aan de nerf die bij de rand abrupt stopt in plaats van door te lopen over de kant. Wat wel massief is en waar zandstralen de snellere route is, staat op de pagina over meubels zandstralen en de prijs per m2.
Wat kost meubels luchtgommen?
Een meubel kost 40 tot 150 euro per stuk. Waar je in die vork uitkomt hangt af van de maat, het aantal losse onderdelen en hoeveel profielwerk er zit, niet van de houtsoort.
| Stuk | Richtprijs | Wat het bepaalt |
|---|---|---|
| Stoel of klein bijzetstuk | 40 tot 70 euro | Weinig oppervlakte, maar veel hoeken en spijlen |
| Tafel | 70 tot 120 euro | Blad en poten, waarbij gedraaide poten meer tijd vragen |
| Kast of commode | 100 tot 150 euro | Deuren en laden gaan er los af en worden apart behandeld |
Afwerking komt daar los bij: beitsen of olien kost 10 tot 15 euro per m2, vernissen of schilderen 15 tot 20 euro per m2. Voor een set van meerdere stukken tegelijk daalt de prijs per stuk, omdat het opzetten van de afscherming en het afstellen van de machine maar een keer gebeurt.
Welke laag gaat eraf met luchtgommen?
Vernis, verf, lak, beits en oude olie of was gaan eraf. Wat er onder zit bepaalt hoeveel passages nodig zijn, en dat is de belangrijkste onbekende bij een offerte op foto.
- Vernis: gaat er in een keer af en is de meest voorkomende laag op oude binnenmeubelen.
- Verf of lak: meerdere lagen betekent meerdere passages, en dikke lagen op een oud meubel verbergen soms eerdere herstellingen.
- Beits: zit in het hout in plaats van erop, dus een lichte kleurzweem kan blijven. Dat is geen fout maar een eigenschap van beits.
- Olie of was: gaat er makkelijk af, maar vraagt daarna wel een ontvettende tussenstap voor er iets nieuws op kan.
Wat niet weggaat is schade die onder de laag zat: vlekken die in het hout getrokken zijn, brandplekken en oude lijmresten van een herstelling. Die worden na de behandeling juist beter zichtbaar, omdat de laag die ze verborg weg is.
Gebeurt het in het atelier of bij mij thuis?
Losse meubelen gaan naar het atelier. Dat is niet alleen praktischer maar ook schoner: in een gesloten straalcabine komt er in de woning geen stof of straalmiddel vrij, en de verlichting daar maakt ongelijkmatigheden zichtbaar die je in een woonkamer mist.
Ter plaatse werken kan bij vast meubilair, ingebouwde kasten en stukken die niet door een deur passen. Dan wordt de zone afgeschermd met folie en werken we met afzuiging, maar reken op meer voorbereidingstijd en dus een hogere prijs voor hetzelfde stuk.
Welke afwerking volgt na het luchtgommen?
Een gestraald meubel moet afgewerkt worden. Het hout staat open na de behandeling en neemt vocht, vet en vuil sneller op dan daarvoor, dus onbehandeld laten is geen optie die je bewust kiest.
- Olie: laat de nerf voelen en is plaatselijk bij te werken bij een kras. De gangbare keuze voor eettafels en werkbladen.
- Vernis: legt een film op het hout, beschermt beter tegen vocht maar is bij schade alleen in zijn geheel te herstellen.
- Beits gevolgd door vernis: wanneer de kleur moet veranderen in plaats van alleen opgefrist.
- Lak: dekkend, dus de nerf verdwijnt. Zinvol wanneer het hout onder de oude laag lelijker bleek dan gehoopt.
De keuze hoeft niet bij de offerte vast te liggen. Het stuk kan gestraald worden en daarna in het atelier blijven staan tot je het onbehandelde hout hebt gezien, want dat ziet er vaak anders uit dan verwacht.
Veelgestelde vragen
Kan een geverfd meubel geluchtgomd worden?
Verf gaat eraf, maar meerdere lagen vragen meerdere passages en dat verhoogt de prijs. Op een foto is het aantal lagen zelden te zien, dus dat blijkt pas bij de eerste passage.
Blijft de kleur van het hout behouden?
Het hout komt terug op zijn eigen kleur, die vaak lichter is dan verwacht omdat de oude laag verkleurd was. Beits die in het hout getrokken is kan een lichte zweem achterlaten.
Hoelang duurt het luchtgommen van een kast?
Het straalwerk zelf duurt meestal een halve tot een hele dag. Komt er afwerking bij, dan telt de droogtijd tussen de lagen mee en loopt het op tot enkele dagen.
Moet ik het meubel zelf demonteren?
Deuren, laden en beslag gaan er bij ons af en er weer op, dus demonteren hoeft niet. Losse onderdelen apart behandelen geeft een gelijkmatiger resultaat dan een meubel in een stuk.
Is luchtgommen geschikt voor antieke meubelen?
Alleen wanneer de patina geen waarde vertegenwoordigt. Bij een stuk met verzamelwaarde haalt elke straaltechniek precies weg wat het stuk waardevol maakt, dus dan raden we het af.