Wat is zandstralen?
Zandstralen is een techniek waarbij fijne korrels met perslucht tegen een oppervlak worden geblazen. De korrels slaan de bovenste laag weg, dus verf, vernis, roest, vuil of corrosie, en laten een schoon en licht geruwd oppervlak achter dat meteen klaar is voor afwerking.
De naam is intussen misleidend. Echt zand wordt in Belgie niet meer gebruikt, omdat de vrijgekomen kwartsdeeltjes silicose veroorzaken, een ongeneeslijke longaandoening. Wat vandaag door de straalketel gaat is kwartsvrij zand, glasparels, natriumbicarbonaat of granaatzand. Het woord zandstralen bleef, het middel niet.
De kracht van de behandeling wordt geregeld met drie knoppen: de druk, de korrelgrootte en de afstand tot het oppervlak. Een stalen constructie verdraagt een harde korrel op hoge druk, een grenen deur niet. Dezelfde machine kan daardoor zowel roest van een frame halen als een vernislaag van een binnendeur, zolang de instelling bij het materiaal past.
Welke straalmiddelen worden gebruikt bij zandstralen?
Het straalmiddel bepaalt hoe agressief de behandeling is. Harde korrels werken sneller, maar geven meer kans op schade bij zacht materiaal. De keuze volgt daarom altijd uit de ondergrond, niet uit de gewenste snelheid.
| Straalmiddel | Waarvoor | Waarom dit middel |
|---|---|---|
| Kwartsvrij zand | Gevels en metaal | Scherp genoeg voor steen en staal, zonder het silicoserisico van gewoon zand |
| Glasparels | Metaal, fijn hout en meubels | Rond in plaats van scherp, geeft een gladde matte afwerking zonder de nerf open te rijten |
| Natriumbicarbonaat | Zacht hout en delicate ondergronden | De korrel valt uiteen bij inslag, waardoor de energie in het straalmiddel blijft in plaats van in het hout |
| Granaatzand | Hardnekkige verflagen en roest | Hoge hardheid, gaat door lagen waar een zachter middel op blijft stuiteren |
Wat is het verschil tussen droog stralen, natstralen en luchtgommen?
Het verschil zit in wat er aan de straal wordt toegevoegd en op welke druk gewerkt wordt. Droog stralen gebruikt alleen perslucht en straalmiddel, natstralen mengt er water bij, en luchtgommen werkt met een zachte korrel op lage druk.
Droog stralen geeft de meeste stofontwikkeling en is de snelste van de drie. Het is de keuze bij hardnekkige verf- of roestlagen op metaal, waar kracht belangrijker is dan stofbeperking en het werk in een atelier gebeurt.
Natstralen bindt het stof aan waterdruppels in plaats van het te laten rondvliegen, wat aanzienlijk stofarmer is. Dat maakt het de gangbare keuze voor een gevel in een dichtbebouwde straat of dorpskern. Het nadeel is de droogtijd: de gevel blijft enkele dagen vochtig voor er geimpregneerd of geschilderd kan worden.
Luchtgommen werkt op een druk van 2 tot 8 bar, een fractie van wat bij droog stralen gebruikelijk is. Daardoor blijft de houtnerf intact en overleven details zoals profielen en snijwerk de behandeling. Voor antiek, binnendeuren en trappen is dat vaak de betere keuze, en de prijs ligt met 15 tot 45 euro per m2 in dezelfde orde.
Hoe veilig is zandstralen en waar blijft het stof?
Zandstralen is veilig zolang het straalmiddel kwartsvrij is en de werkplek wordt afgeschermd. Het risico zit niet in de techniek maar in het middel: kwartshoudend zand geeft fijnstof dat silicose veroorzaakt, en daarom is echt zand als straalmiddel in de praktijk verlaten.
Bij werk aan huis is stof de belangrijkste zorg van de klant. Een trap of binnendeur wordt daarom in een afgeschermde zone gestraald, met folie tegen de doorgangen en afzuiging op de werkplek. Kleinere stukken zoals meubels, deuren en luiken gaan naar het atelier, waar in een gesloten straalcabine wordt gewerkt en er in de woning geen stof vrijkomt.
Voor een gevel geldt het omgekeerde: dat werk kan alleen ter plaatse. Daar is natstralen of luchtgommen de manier om de overlast voor buren en straat binnen de perken te houden. Wie een oude gevel of binnenmuur laat behandelen houdt er best rekening mee dat ramen, deuren en beplanting vooraf afgedekt worden.
Wat kost zandstralen in Belgie in 2026?
Zandstralen kost 10 tot 50 euro per m2, exclusief btw. Waar je in die vork terechtkomt hangt vooral af van het materiaal: een gevel is de goedkoopste toepassing per m2, een keuken de duurste.
| Toepassing | Prijs 2026 per m2 | Afwerking komt daarbij |
|---|---|---|
| Gevel of muur zandstralen | 10 tot 20 euro | Impregneren 5 tot 10 euro per m2 |
| Trap zandstralen | 30 tot 40 euro, of 20 tot 50 euro per trede | Olie, verf of vernis op aanvraag |
| Meubels zandstralen | 30 tot 40 euro, een kast 200 tot 500 euro per stuk | Beitsen of olien 10 tot 15 euro per m2 |
| Deuren zandstralen | 30 tot 40 euro, een binnendeur 75 tot 120 euro per stuk | Vernissen of schilderen 15 tot 20 euro per m2 |
| Een keuken zandstralen | 30 tot 50 euro | Lakken in de gewenste kleur |
Het tarief per trede is de eerlijkste maat voor een trap, omdat een gebogen trap met veel treden meer werk is dan een rechte van dezelfde hoogte. Op de prijzenpagina staat een calculator die de richtprijs voor je project berekent.
Wat bepaalt de prijs van zandstralen?
Binnen elke prijsvork zijn het vijf factoren die bepalen of je aan de onder- of bovenkant uitkomt.
- Type materiaal: hardhout vraagt een minder agressief straalmiddel dan zacht hout of steen.
- Oppervlakte: hoe groter de oppervlakte, hoe lager de prijs per m2, omdat de opstartkost over meer vierkante meters wordt verdeeld.
- Vervuilingsgraad: zware verf- of roestlagen vragen meerdere passages en verhogen de kost.
- Bereikbaarheid: een moeilijk bereikbare trap of een hoge gevel met stelling maakt de uitvoering tijdrovender.
- Nabehandeling: impregneren, lakken, schilderen of beitsen staat altijd los van het straalwerk zelf.
Wat kost zandstralen per uur?
Een uurtarief ligt tussen 35 en 50 euro, afhankelijk van de complexiteit en het gekozen straalmiddel. Toch werken wij liever per m2 of per trede, en dat is voor de klant ook voordeliger.
Bij afrekenen per uur weet je vooraf niet wat je betaalt en ligt het risico van tegenvallers volledig bij jou. Een vaste prijs per m2 legt dat risico bij de uitvoerder en maakt offertes onderling vergelijkbaar. Per uur is alleen zinvol bij klein of onvoorspelbaar werk, zoals een enkel onderdeel met veel detail waar de oppervlakte moeilijk te meten valt.
Voor welke materialen is zandstralen geschikt?
Zandstralen werkt op vrijwel elk hard oppervlak, van gevelsteen tot staal. De vraag is zelden of het kan, maar met welk middel en op welke druk, en soms of luchtgommen niet de betere keuze is.
- Houten balken en plafonds: verwijdert lakresten, verkleuring en oude olie, en brengt de originele nerf weer naar boven. Zacht hout krijgt lagere druk en een fijnere korrel dan eik of beuk.
- Meubels en kasten: geschikt voor massief hout, niet voor fineer, marqueterie of antiek waar de patina zelf waarde heeft.
- Deuren: binnendeuren, eiken deuren en voordeuren, meestal in het atelier zodat er in huis geen stof vrijkomt.
- Trappen: eik en beuk verdragen de behandeling goed, en de treden komen terug op kleur zonder de dikte te verliezen die schuren wel kost.
- Gevels en muren: bij vervuiling door uitlaatgassen of weer, bij oude verf of graffiti, en als voorbereiding op bepleistering of schilderwerk.
- Metaal: staal, ijzer en frames, waar het stralen roest wegneemt en meteen het hechtprofiel maakt dat een verflaag nodig heeft.
- Natuursteen: blauwe hardsteen en arduin, met een zacht middel omdat de steen anders zijn afwerking verliest.
Kan je zelf zandstralen?
Zelf zandstralen kan, maar het valt in de praktijk zelden goedkoper uit. Een compressor met voldoende luchtopbrengst, een straalketel, straalmiddel en beschermingsmiddelen huren kost al snel meer dan het verschil met een vaste prijs per m2, en dan moet het werk nog gebeuren.
Het echte risico is niet de kost maar de schade. Te hoge druk of een te harde korrel rijt de houtnerf open, en dat is achteraf niet meer te herstellen zonder de laag weg te schuren die je net wilde bewaren. Op zacht hout gaat dat sneller mis dan op eik. Wie het toch zelf wil proberen, doet er goed aan te beginnen met zelf luchtgommen op lage druk, en dat eerst te testen op een onzichtbaar stuk.
Straal Pro straalt en luchtgomt hout, meubels, deuren, trappen, gevels en metaal in heel Belgie, met de afwerking erbij als je die wenst. Voor een offerte volstaat een foto van het stuk en de afmetingen, dan volgt er een vaste prijs per m2 of per trede in plaats van een uurtarief. Neem gerust contact op met een foto van het stuk.
Welke dienst zoek je?
Veelgestelde vragen
Waar werkt Straal Pro?
Straal Pro werkt in heel Belgie. Kleinere stukken zoals meubels, deuren en luiken worden in het atelier gestraald, trappen, gevels en vast interieur ter plaatse. Bij het opmeten wordt afgesproken wat waar gebeurt.
Is zandstralen schadelijk voor hout?
Zandstralen kan hout beschadigen, vooral bij zachtere houtsoorten of foutieve toepassing. Gebruik het enkel bij hardhout zoals eik of beuk, met lage druk en geschikt straalmiddel. Voor zachter hout zijn luchtgommen, decaperen of schuren betere alternatieven om schade te vermijden.
Hoelang blijft een gezandstraalde gevel schoon?
Zonder nabehandeling treedt vervuiling al na enkele maanden tot jaren op. Impregneren beschermt de gevel 5 a 8 jaar. Luchtvervuiling, vocht en overhangende bomen versnellen het proces.
Wat is het prijsverschil tussen trap zandstralen en opnieuw schilderen?
Trap zandstralen kost 30 tot 40 euro per m2, schilderen 15 tot 25 euro per trede. Zandstralen verwijdert alle oude lagen maar vraagt nadien een afwerking. Schilderen is goedkoper en minder geschikt bij vernisresten.
Welke nabehandeling is aangeraden voor hout?
Olie geeft een natuurlijke uitstraling, beits beschermt tegen vocht en zon, lak vormt een waterdichte laag en teer is bedoeld voor palen in de grond. Reinig en schuur het hout vooraf voor goede hechting.
